Պսորիազ. հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

Ի՞նչ է պսորիազը:

Պսորիազը մաշկային հիվանդություն է, որն արտահայտվում է մաշկային ծածկույթի ցանավորմամբ և թեփոտմամբ, ինչի կապակցությամբ էլ այն անվանվել է թեփատու որքին: Բացի մաշկից հնարավոր է նաև հոդերի ախտահարում: Այս հիվանդությանը բնորոշ չէ հաստատուն արտահայտությունը. ընթացքը, բուժման ազդեցությունը, արդյունքները կարող են շատ տարբեր լինել:

Պսորիազը ժառանգաբար փոխանցվո՞ւմ է:

Այո, ժառանգական նախատրամադրվածությունը նշանակություն ունի:

Արդյո՞ք վարակիչ է:

Հիվանդությունը վարակիչ չէ:

Պսորիազով հիվանդն արդյո՞ք պիտանի է զինվորական ծառայության համար:

Դա որոշվում է անհատապես՝ բժշկական փորձաքննությամբ: Պսորիազի հասարակ, պապուլյոզ, սահմանափակ ձևը զինվորական ծառայության համար խոչընդոտ չէ: Մինչդեռ մաշկի 50 և ավելի տոկոսով ախտահարման, ինչպես նաև շարժունակության խանգարման բերող մեկ խոշոր օջախի  կամ նույնիսկ փոքր մակերեսի առկայության դեպքում հիվանդը պիտանի չէ զինվորական ծառայության համար:

Որո՞նք են պսորիազի առաջացման և զարգացման պատճառները:

Այս հիվանդության պատճառներն ու ընթացքը լիովին բացահայտված չեն: Թեփի առաջացման պատճառը մաշկային շերտերի բնական վիճակի խախտումն է:

Բնորոշ է պսորիազային տրիադան՝ թեփի առկայություն, սահմանային շերտ և արյան կաթիլ: Քանի որ թեփն իրենից ներկայացնում է հաստացած կեղև, այն հեռացնելիս արյունահոսում է: Իհարկե՛, սպի չի առաջանում, քանի որ գործընթացը տեղի է ունենում վերնամաշկի շրջանում, որտեղ բացակայում են նյարդավորումն ու անոթավորումը, սակայն արյուն է գալիս:

Արդյո՞ք ծխելը դեր ունի պսորիազի առաջացման և զարգացման գործընթացում:

Ծխելը հիվանդության առաջացման և ընթացքի համար որևէ դեր չունի:

Ինչպե՞ս է ախտորոշվում պսորիազը:

Պսորիազային տրիադայի առկայությունը ախտորոշիչ նշանակություն ունի, որի դեպքում առանձնապես հյուսվածաբանական հետազոտության կարիք չի լինում: Ախտորոշմանն օգնում է նաև պապուլաների առկայությունը:

Ինչո՞ւ է պսորիազը սրանում գարնանը և աշնանը:

Սրացման այդպիսի սահմանափակումն այնքան էլ ճիշտ չէ. այն կարող է սրանալ և՛ ամռանը, և ձմռանը: Ախտորոշման մեջ բացի հիմնական ախտորոշումից ( սուր կամ ռեմիսիոն վիճակ) միաժամանակ նշվում է նաև ձևը՝ ամառային  կամ ձմեռային : Ամառային ձևի ժամանակ հիվանդներին ցուցված չէ ծով գնալ, հանգստանալ ծովային կլիմայի պայմաններում, նրանց ավելի զով կլիմա է անհրաժեշտ: Իսկ ձմեռային պսորիազի ժամանակ հիանալի օգնում է ծովային կլիման, հատկապես Սև ծովը, որովհետև ջուրը գերհագեցած է ծծմբաջրածնով, որը դրական ազդեցություն ունի պսորիազի բուժման ընթացքի վրա: Պսորիազի տեսակը /ամառային, ձմեռային/ հիմնականում կյանքի ընթացքում ոչ մի փոփոխության չի ենթարկվում: Հիվանդներն իրենց սրացման շրջանը նախազգում են երբեմն մի քանի պապուլաների առկայությամբ  կամ այլ կերպ, ու կանխարգելիչ բուժում են ստանում:

Ազդո՞ւմ է պսորիազը նյարդային համակարգի վրա:

Պսորիազը, միանշանակ, ազդում է նյարդային համակարգի վրա, որովհետև տուժում է հիվանդի կոսմետիկ տեսքը, և նա ստիպված է լինում հագուստով կամ այլ կերպ քողարկել մաշկի ախտահարված շրջանները, ինչն անհարմարություն է ստեղծում հատկապես ամռանը, ուստի տուժում է նաև կյանքի որակը: Դա, որպես սթրես, բերում է նյարդային հավասարակշռության փոփոխության, որն իր հերթին կարող է բարդացնել հիվանդության վիճակը, քանի որ սթրեսային վիճակները մեծ նշանակություն ունեն պսորիազի դրսևորման ժամանակ. դրանք կարող են ինչպես խորացնել գործընթացն, այնպես էլ հաճախացնել սրացումները:

Հնարավո՞ր է մազաթափություն պսորիազից:

Պսորիազի ժամանակ մազաթափություն հնարավոր է, բայց պարտադիր չէ: Այն որոշակի առանձնահատուկ ձև չունի, պարզապես թեփը մազածածկ շրջանում բերում է մազածածկույթի խախտման և ընդհանուր նոսրացման:

Պսորիազի ժամանակ քոր լինու՞մ է:

Հնարավոր է քոր լինի. երբեմն այն արտահայտված է, երբեմն ընդհանրապես բացակայում է:

Կլինիկական արտահայտման ի՞նչ դրսևորումներ կան:

Կլինիկորեն տարբեր կերպ է  արտահայտվում. պսորիազը կարող է ախտահարել գլխի մազածածկ շրջանից մինչև ներբանները, արտահայտվել պապուլյոզ ձևից սկսած մինչև խոշոր վահանիկային ձև: Գոյություն ունի նաև էրիթրոդերմալ ձևը, որը գրեթե ամբողջ մաշկային ծածկույթն է ընդգրկում: Առանձին ձև է հոդային տարբերակը:

Կա՞ն պսորիազի զարգազման շրջաններ:

Իհարկե՛, կան: Պապուլյոզ ձևի դեպքում պապուլաները կարող են միաձուլվելով վերածվել խոշոր վահանիկային ձևի, իսկ վերջինս էլ՝ ախտահարելով հոդերը, կարող է վերափոխվել հոդային ձևի:

Ի՞նչն է վատթարացնում պսորիազի ընթացքը:

Պսորիազի վատացմանը նպաստող գործոններն այնքան էլ պարզ չեն: Այս հիվանդությունը կարծես առանց պատճառի կարող է սրանալ կամ վերանալ: Թերևս, նշանակություն ունի, ինչպես արդեն նշվեց, կլիմայի ազդեցությունը, ինչը խիստ անհատական է: Հիվանդության ընթացքի վրա առավել նկատելի ազդեցություն ունենում է սթրեսը՝ սուր կամ քրոնիկ արտահայտությամբ:

Ո՞ր հիվանդությունների ուղեկցումը կարող է բացասաբար ազդել պսորիազի վրա:

Նման դիտարկում չկա: Անգամ շաքարախտը չի ազդում հիվանդության ընթացքի վրա:

Որքանո՞վ է վտանգավոր պսորիազը:

Պսորիազը վտանգավոր է այնքանով, որքանով կարող է ընդգրկել ամբողջ մաշկային ծածկույթը. դա պսորիազի տարածուն ձևն է, վտանգավոր են նաև հոդային ձևն ու պսորիատիկ էրիթրադերմիան՝ կարմրամաշկությունը: Նման հիվանդները  ստանում են հորմոնային բուժում, ցիտոստատիկներ ամբողջ կյանքի ընթացքում: Ստացվում է արատավոր շրջան՝ այդ դեղերը չնշանակել հնարավոր չէ, իսկ նշանակման դեպքում դեղորայքն ինքը կարող է առաջացնել լուրջ բարդություններ՝ ազդելով լյարդի և ամբողջ օրգանիզմի վրա:

Ի՞նչ հետևանքներ կարող է թողնել պսորիազը:

Եթե պսորիազի պապուլյոզ ձևն է, հետևանքներ չեն լինում: Հնարավոր է մեկ ձևից մեկ այլ ձևի վերափոխում և երբեմն դա կարող է շատ արագ տեղի ունենալ: 25-30 տարեկանում արդեն հնարավոր է շատ ծանր ձևի դրսևորում: Երբեք հնարավոր չէ կանխատեսել հիվանդության ընթացքը:

Հնարավո՞ր է բուժել պսորիազը:

Բուժումը նույնպես շատ անհատական է. հնարավոր է ռեմիսիայի ինքնուրույն անցում՝ առանց որևէ միջամտության կամ այնպիսի պարզ միջոցներով, որոնք այլ հիվանդներին բոլորովին չեն օգնում, և կարող է որևէ բուժման չենթարկվել, անգամ՝ ամենալուրջ դեղերով:

Բուժման ի՞նչ մեթոդներ կան:

Բուժման մեթոդները կախված են հիվանդության տեսակից, ծանրության աստիճանից: Նշանակվում են հակահիստամինային դեղեր, վիտամինոթերապիա, կալցիումի խմբի դեղեր, ֆոլաթթու, ծանր դեպքերում՝ հորմոնային, ցիտոստատիկ միջոցներ: Որոշ դեպքերում նշանակվում է ֆիզիոթերապիա, լազերոթերապիա: Սակայն բուժման արդյունքներն անկանխատեսելի են:

Ներկայում ո՞րն է ամենաօպտիմալ բուժման մեթոդը:

Խիստ անհատական է: Անգամ կարելի է ասել, որ որևէ ընդհանուր օպտիմալ միջոց չկա: Հիվանդությունը շատ պարադոքսալ է և որևէ կանոնի չի ենթարկվում:

Որք՞ան է տևում պսորիազի բուժման գործընթացը:

Ինչպես նշվեց, այն կարող է անհասկանալիորեն շատ կարճ ժամանակում անցնել և կարող է ամբողջ կյանքում բուժման ենթարկվել առանց շոշափելի արդյունքի:

Դեր ունի՞ կլիմատոթերապիան:

Այո, երբեմն հիվանդը՝ փոխելով բնակության վայրը, կարող է լիարժեք բուժման ենթարկվել:

Ի՞նչ դեր ունեն լրացուցիչ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները բուժման գործընթացում:

Օգտագործվում են ֆիզիոթերապևտիկ միջոցներ, հատկապես պսորիազի ձմեռային ձևերի ժամանակ շատ լավ օգնում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը: Բարվոք ազդեցություն են ունենում նաև արևային լոգանքները, ծովային կլիման:

Հնարավո՞ր է բուժման մեջ ներառել ժողովրդական միջոցներ:

Այո, որովհետև երբեք հնարավոր չէ որևէ մեթոդի լիարժեք օգտակարությունը կամ ոչ օգտակարությունը հասկանալ: Կարելի է փոքր հատվածի վրա փորձարկել միջոցը և նոր միայն օգտագործել մյուս ախտահարված տեղերում: Երկարատև պսորիազով հիվանդը բժշկից լավ է կողմնորոշվում իր հիվանդության հարցում, նա արդեն փորձով գիտի, թե կոնկրետ իր դեպքում ինչ միջոցներ են օգնում, կամ ինչը բացարձակապես օգուտ չի տալիս:

Ի՞նչ սնունդ է հակացուցված պսորիազով հիվանդին:

Սննդային հակացուցումներ չկան: Միայն քորով ընթացող ձևերի ժամանակ սահմանափակվում են ցիտրուսները, գրգռիչ սնունդը և այլն:

Ինչպե՞ս խնամի մաշկը պսորիազով հիվանդը:

Քանի որ լինում է թեփ, տհաճ հոտ և մաշկի չորություն, օգտագործվում են տարատեսակ խոնավացնող քսուկներ: Լոգանքն անհատական է՝ որոշ հիվանդների համար այն դրական ազդեցություն ունի, ոմանց էլ` հակառակը, վատացնում է վիճակը:

Ինչպե՞ս կախարգելել հիվանդությունը:

Կանխարգելել հնարավոր չէ: Միակ հիվանդությունն է, որի ժամանակ ասվում է՝ հնարավոր է, կարծում եմ, թերևս… Պսորիազը շատ յուրահատուկ, հանելուկային և անհասկանալի հիվանդություն է:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ